Dzielnice i osiedla Gdańska

Miasto wojewódzkie Gdańsk (321 000 mieszk.) usytuowane jest nad rzekami: Radunia, Motławą i Wisłą oraz nad morzem, pomiędzy pasem zadrzewionych wzgórz oraz nadmorskich wydm i plaż. Najstarsza wzmianka źródłowa z 997 r. Prawa miejskie uzyskał w 1343 r. W średniowieczu — największy port morski i jedno z najważniejszych miast Rzeczypospolitej. Obecnie wielki port i ośrodek przemysłu (głównie stoczniowego), ważny węzeł komunikacyjny, ośrodek kultury, centrum turystyczne. Tereny turystyczne i rekreacyjne znajdują się w następujących dzielnicach oraz osiedlach i miejscowościach:

BRĘTOWO. Osiedle, jeden z punktów wyjściowych na piesze i narciarskie trasy turystyczne wzgórzami Trójmiasta oraz na pobliskie tereny leśne (Las Oliwski, Las Brętowski). Dojazd MPK 110, 116 i 131, PKS.

BRZEŹNO. Dzielnica, punkt docelowy wypoczynku. Plaża, park Brzeźno, ośrodki wczasowe, restauracja, sklepy. Dojazd MPK 5, 7, 13, 15.

DOLINA RADOŚCI. Tereny spacerowe na zachód od Oliwy, w dobrze nasłonecznionej dolinie Potoku Jelitkowskie-go, otoczonej zalesionymi wzgórzami (nad potokiem tym znajdowało się dawniej wiele zabytkowych młynów). W pobliżu, w Dolinie Krzaczastego Młyna — ZOO (najbardziej malowniczo usytuowane w Polsce, naturalne warunki bytowania wielu gatunków zwierząt). Dojazd do Oliwy MPK 2, 4, 15, 101, 122 oraz PKP, a stąd MPK 113. W ZOO restauracja, kioski, parking.

GÓRKI WSCHODNIE. W tym miejscu w 1840 r. Wisła znalazła nowe ujście do morza (Wincenty Pol nazwał ją Śmiałą Wisłą). Obecnie po obu stronach Śmiałej Wisły znajdują się osady rybackie: Górki Wschodnie i Górki Zachodnie oraz jeziora stanowiące rezerwat ptactwa wodnego i błotnego — Ptasi Raj (187 ha). Na płd. wsch. od Górek Zachodnich, między morzem i pasem terenów leśnych, ciągnie się aż do Sobieszewa ładna plaża morska. Dojazd MPK 112.

GÓRKI ZACHODNIE. W pobliżu tej osady znajduje się najwyższa w okolicy wydma — 22,5 m n.p.m., stanowiąca punkt widokowy na rozlewisko Wisły, Morze Bałtyckie i Żuławy. Na zachód od osady, między morzem a pasem terenów leśnych, znajduje się najpiękniejsza w rejonie Trójmiasta plaża morska (nie zatłoczona) Dojazd MPK 111.

JELITKOWO. Nadmorskie osiedle w pobliżu (2 km) Oliwy. Wzmianka źródłowa z 1480 r. Przepływa tu Potok Jelitkowski. Plaża (zatłoczona, woda zanieczyszczona przez wodorosty), park nadmorski, restauracja, kioski, parking, pole namiotowe, ośrodki wczasowe. MPK 4, 117, 129.

OLIWA. Najpiękniejsza dzielnica Gdańska (10 km od śródmieścia), wzmiankowana w 1188 r. Malowniczy Park im. A. Mickiewicza (liczący ok. 200 lat) oraz zalesione wzgórza (punkt widokowy Wzgórze Pachołek — 101 m n.p.m.), stanowią atrakcyjne tereny spacerowe i miejsce wypoczynku. Zwiedzanie: Katedra Oliwska ze słynnymi organami, Muzeum Etnograficzne, Alpinarium, Palmiarnia. Restauracje, sklepy, kioski. MPK 2, 4,15,101,117, 122, 129 oraz PKP.

SOBIESZEWO. Letnisko malowniczo usytuowane między morzem i Martwą Wisłą (najstarsza wzmianka — 1410 r.). Piękna plaża ciągnąca się po Górki Wschodnie i Świbno, ośrodki wczasowe, restauracje, sklepy, kioski, PKS, MPK 112, ŻG.

STOGI. Dzielnica Gdańska na prawym brzegu Martwej Wisły oraz ładna i duża plaża morska, ciągnąca się po Górki Zachodnie i Westerplatte. Ośrodki wczasowe, restauracje, kioski, poczta, parking, pole namiotowe. Przylegające do wału wydm tereny leśne, poprzecinane licznymi drogami, stanowią doskonałe tereny spacerowe. W lesie tym znajduje się dość duże jezioro— Pusty Staw, dodające uroku krajobrazowi (kąpiel wzbroniona, liczne wypadki utonięć.). Dojazd MPK nr 9, 129.

ŚRÓDMIEŚCIE GDAŃSKA. Do terenów spacerowych należą tu: trasa nad Mołtawą, Park im. Kasprzaka (Gdańsk–Stocznia), zalesione wzgórza koło PI. Zebrań Ludowych, park przy ul. Hucisko, park przy ul. Powstańców Warszawy oraz przylegające do niego wały ziemne, dawne fortyfikacje, stanowiące doskonały punkt widokowy. Chwile wypoczynku po pracy oraz niedziele i święta wykorzystać można też na zwiedzanie licznych zabytków oraz muzeów (opis w przewodniku F. Mamuś z ki: Województwo gdańskie…). Restauracje, hotele, parkingi, PKS, MPK, ŻG, LOT, „Balt-Tourist”, „Orbis”, PTTK, WOIT.

ŚW. WOJCIECH. Osada podgdańska, związana z pobytem w niej w 997 r. wysłannika Chrobrego — Wojciecha. Wydarzeniu temu zawdzięczamy najstarszą wzmiankę i nazwę Gdańska urbs Gyddanyzc. Znajduje się tu zabytkowy kościół z XVI w. z ciekawym wyposażeniem, zabytkowa kaplica na wzgórzu oraz punkt widokowy na Żuławy. Jest to też jeden z punktów wyjścia na wycieczkę nad Jez. Otomińskie. Sklepy, kioski, poczta, MPK 118, 125, PKS, PKP.

WESTERPLATTE. Półwysep wsławiony bohaterską walką żołnierzy polskich w 1939 r. Zwiedzanie: Pomnik Bohaterów Westerplatte, zabytkowy czołg Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte, historyczna Wartownia nr 1, z której prowadzona była obrona, ruiny dawnych koszar. Plaża, restauracja, kioski, parking. MPK 106, ŻG.

WISŁOUJŚCIE. Osiedle usytuowane nad Martwą Wisłą przy trasie na Westerplatte (2 km) oraz jedyna w Polsce zabytkowa twierdza morska, obecnie wykorzystywana na bazę żeglarstwa sportowego. MPK 106.

WRZESZCZ. Duża dzielnica Gdańska (wzmiankowana w 1263 r.), w której dawniej bogaci patrycjusze gdańscy budowali swoje letnie rezydencje. Otaczające Wrzeszcz od południa zalesione wzgórza stanowią atrakcyjne tereny spacerowe (m. in. Park Jaśkowy Las). Ze wzgórz tych wpływają potoki: Bystrzec II, Jaśkowa Dolina, Brętowska Struga. Restauracje, bary, kawiarnie, domy towarowe, sklepy, kioski, stadiony, teatry, kina, hotele, CPN, PKP, PKS, MPK 2, 11, 12, 15, 101, 110, 116, 124, 129, 131, LOT, „Orbis”.

Podobne wpisy